Arthur Fils đã đánh bại Frances Tiafoe với tỷ số 6-3 1-6 6-0 trong trận chung kết giải Cincinnati Masters vào Chủ nhật để giành danh hiệu ATP 1000 đầu tiên trong sự nghiệp. Chiến thắng này đưa tay vợt người Pháp vươn lên vị trí thứ 5 trên bảng xếp hạng ATP Race to Turin mặc dù bỏ lỡ hai giải Grand Slam trong năm nay vì chấn thương.
Arthur Fils và Frances Tiafoe là hai trong số những tay vợt tài năng và truyền cảm hứng nhất trên tour, nhưng đây lại là một trận đấu không thực sự trọn vẹn về mặt mãn nhãn; không ai trong số họ chơi hay ở cùng một thời điểm, các loạt bóng bền (rallies) ngắn và các set đấu diễn ra một chiều.
Dù vậy, tôi nghĩ trận đấu này là một bài học hữu ích để khám phá lý do tại sao Arthur Fils lại sở hữu tiềm năng vượt trội hơn hẳn Tiafoe.
Câu trả lời rõ ràng nhất là Fils đang sở hữu cú thuận tay (forehand) uy lực nhất thế giới. Một thực tế mà anh ấy đã thể hiện rõ ngay từ những loạt bóng đầu tiên:
Các cú vung vợt hiện đại diễn ra nhanh như chớp, nhưng nếu làm chậm lại và quan sát kỹ, tương lai của những tay vợt này đã được định đoạt qua những khác biệt nhỏ trong cách họ định vị tay vung vợt và vợt của mình:
Nhưng đây không chỉ là sự chênh lệch về khả năng với tay ở cú thuận tay. Rốt cuộc, tay vợt người Pháp cũng sở hữu một trong những cú trái tay (backhand) được đánh giá cao nhất trên tour vào năm 2026, với tỷ lệ đánh dọc dây cao hơn 5% so với mức trung bình 52 tuần của anh ấy trong trận đấu hôm nay. Đây chính là bước ngoặt của trận đấu:
Cú trái tay của Tiafoe là nền tảng trong lối chơi của anh ấy. Anh ấy có thể gí bóng sâu và giữ bóng đi thấp, cũng như chuyển hướng bóng từ vạch cuối sân:
Nhưng vào năm 2026, tôi vẫn sẽ chọn Fils.
Như tôi đã nói sau khi tay vợt người Pháp vô địch giải Barcelona trên mặt sân đất nện, “những khác biệt về mặt kỹ thuật này có vẻ không đáng kể khi nhìn lần đầu, nhưng chúng lại tạo ra những hệ quả chiến thuật lâu dài”. Tốc độ và độ xoáy bổ sung có nghĩa là những tay vợt như Fils có thể chuyển hướng dọc dây từ những vị trí mà Tiafoe thường được khuyến khích đánh chéo sân; anh ấy có thể tấn công từ những vị trí sâu hơn trong sân; anh ấy có thể phòng thủ bằng quỹ đạo bóng có độ càn lướt và vẫn đẩy ngược đối thủ về phía sau. Việc sở hữu những phương án đó tạo ra cơn đau đầu cho đối thủ, đồng thời mở ra trần phát triển cao hơn cho những ai làm chủ được chúng:
“Bạn chỉ cần theo dõi cậu ấy [Fils], và bạn sẽ cảm thấy, chà, “làm thế nào để tiếp cận cậu ấy? làm thế nào để tấn công cậu ấy? làm thế nào để ngăn cản cậu ấy chơi theo phong cách tennis của mình?”
— Bình luận viên TennisTV
Có một phép ẩn dụ từ giải đua xe Công thức 1 (F1) ở đây: Tiafoe tài năng không kém gì Fils khi ngồi sau tay lái, nhưng anh ấy đang bị kẹt sau vô-lăng của một chiếc Cadillac, trong khi Fils đang lái chiếc Mercedes.
Và sự khác biệt về "động cơ" không chỉ giới hạn ở các cú vung vợt. Khái niệm “khoảng với tay tốt nhất giành chiến thắng” cũng áp dụng cho khả năng bao quát sân. Fils thực hiện những cú với bóng ở tư thế mở (open-stanced) bằng cả hai chân:
Và Tiafoe thì đơn giản là không thể.
Anh ấy đang vận hành với công nghệ cũ — các cú vung vợt gọn, di chuyển cứng nhắc bám sát vạch cuối sân — thứ vốn không thể thống trị quần vợt kể từ thời của tay vợt này:
Và đó là điều thú vị về sự tiến hóa của môn thể thao này. Khi các vật liệu trở nên cứng hơn, với dây polyester và khung vợt dày hơn, những bậc thầy xuất sắc nhất của môn thể thao này đã đi theo hướng ngược lại và trở nên linh hoạt, có độ với tốt hơn trong cả cú vung vợt lẫn cách di chuyển:
Điểm lưu ý ở đây là chỉ có một số tay vợt trở nên linh hoạt hơn. Đối với những "vùng đất dữ" trên mặt sân cứng như Mỹ và Úc, các tay vợt thường giữ lối đánh gọn và hướng ra bên ngoài, khi cách cầm vợt ngày càng cực đoan hơn. Bạn có thể thấy những cú đánh như thuận tay của Jack Sock và trái tay của de Minaur.
Chính các tay vợt châu Âu và Nam Mỹ, lớn lên với "thực đơn" quen thuộc là mặt sân đất nện, mới là những người thích nghi với công nghệ mới một cách thuận lợi nhất.
Tim Mayotte có một tập phim YouTube dài 7 phút khá thú vị đề cập đến những chủ đề này.
Một số trích đoạn (nhấn mạnh thêm):
“Tennis là môn thể thao phức tạp nhất tồn tại trong tất cả các trò chơi… và đó là lý do chính khiến chúng ta không thành công trong 20 năm qua…”
“Nếu bạn nhìn vào các tay vợt hàng đầu của Mỹ trong giai đoạn từ 2010 đến 2022, phần lớn họ đều có những khiếm khuyết nghiêm trọng về mặt kỹ thuật trong lối chơi của mình.”
“Các tay vợt châu Âu bắt đầu vung vợt mạnh hơn, vung vợt dài hơn, và quan trọng hơn là họ hiểu rằng họ có thể mở rộng khoảng trống trên sân bằng độ xoáy vòng cầu cực lớn (excessive topspin), qua đó nới rộng các góc đánh trên sân.”
“Trở lại nước Mỹ, mọi thứ thật kỳ lạ. Không có phản ứng nào trước những gì đang diễn ra… không có sự đúc rút kinh nghiệm cụ thể nào về những gì đang diễn ra ở châu Âu. Tôi chỉ nghe những bình luận về việc các tay vợt của chúng ta di chuyển không tốt.”
“Điều kỳ lạ nhất tôi từng nghe là khả năng di chuyển quan trọng hơn kỹ thuật. Điều này thực sự khiến tôi sốc. Di chuyển và kỹ thuật phải hoà quyện hoàn toàn với nhau.”
Tiafoe là một trong những tay vợt tài năng nhất trong ký ức gần đây, nhưng kỹ thuật của anh ấy là sản phẩm của thời gian và địa điểm: nước Mỹ thời kỳ hậu dây polyester trên mặt sân cứng. Điều này thường có nghĩa là các trận đấu quan trọng phụ thuộc vào cây vợt của đối thủ, giống như ngày hôm nay, khi cú thuận tay của Fils bùng nổ ở set thứ ba:
Liệu Fils có phải là cái tên tiếp theo thách thức bộ đôi Sincaraz? Điều đó có lẽ không quá tầm với như nhiều người nghĩ.